Սանահին. Միջնադարյան Հայաստանի գիտական ու հոգևոր զարկերակը

Լոռու մարզի զարդերից մեկը՝ Սանահինի վանքը, ավելին է, քան պարզապես եկեղեցական համալիր։ Այն եղել է միջնադարյան Հայաստանի կարևորագույն մշակութային ու կրթական օջախներից մեկը։
Հնություն. Ըստ ավանդության՝ անվանումը նշանակում է «սա նրանից հին է» (նկատի ունենալով Հաղպատի վանքը)։ Հիմնադրվել է 966 թ.-ին Աշոտ Գ Ողորմած թագավորի կողմից։
Գիտական կենտրոն. Այստեղ գործել է բարձրագույն տիպի դպրոց (ակադեմիա), հարուստ գրատուն, որտեղ դասավանդվել են հումանիտար գիտություններ, երաժշտություն և բժշկություն։
Ճարտարապետական գոհար. Համալիրը բաղկացած է Ս. Աստվածածին և Ամենափրկիչ եկեղեցիներից, գավիթներից, զանգակատնից և եզակի Մագիստրոսի ճեմարանից։
Խաչքարերի արվեստ. Վանքի տարածքում պահպանվել են 50-ից ավելի խաչքարեր, որոնցից Գրիգոր Տուտեորդու խաչքարը համարվում է հայկական քանդակագործության գլուխգործոց։
ՅՈՒՆԵՍԿՕ. 1999 թվականից Սանահինը ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։
Գտնվում է Ալավերդի քաղաքի Սանահին թաղամասում։
Եթե դեռ չեք եղել այս կախարդական վայրում, ապա Լոռվա ձորն ու Սանահինի խաղաղությունը սպասում են ձեզ։