Լոռվա գրկում կորած հեքիաթային անկյունը. Աքորի և «Տափի Դուզ»
Լոռու մարզի հյուսիսային բնապատկերում, Լալվար լեռան փարթամ լանջերին է թաքնված Աքորի բնակավայրը՝ մի վայր, ուր ժամանակը կարծես դանդաղում է՝ տեղ տալով հարուստ պատմությանը, ավանդույթներին և հողի հետ կապված մարդկանց անկոտրում կամքին։
Աքորի. Ծննդավայր և աշխարհագրական դիրք
Ծննդավայրը/Տեղադրությունը: Հայաստան, Լոռու մարզ, Ալավերդի համայնք (պատմական Ալավերդու/Թումանյանի տարածաշրջան)՝ մարզկենտրոն Վանաձորից 52 կմ, իսկ Ալավերդի քաղաքից ընդամենը 3 կմ հարավ-արևմուտք։ Գյուղը տեղադրված է Լալվար լեռան հարավ-արևելյան ստորոտին՝ ծովի մակարդակից շուրջ 1400 մետր բարձրության վրա։
Այս բնակավայրը հայտնի է դարերից եկող իր հոգևոր և մշակութային հուշարձաններով։ Աքորու տարածքում և շրջակայքում պահպանվել են միջնադարյան եկեղեցիներ (հատկապես ուշագրավ է Բգավոր եկեղեցին, որը հիշեցնում է հարևան Քոբայրի և Ախթալայի ճարտարապետական ոճը), Սուրբ Գևորգ եկեղեցին և այլ հնություններ, որոնք վկայում են այս տարածքի երբեմնի բուռն կյանքի մասին։
«Տափի Դուզ». Հողի կանչն ու հիշողությունը
Աքորու մասին խոսելիս անհնար է շրջանցել նրա հայտնի հանդամասերից մեկը՝ «Տափի Դուզը»։ Այս ընդարձակ տարածքը միշտ եղել է տեղացիների տնտեսական կյանքի առանցքային վայրերից մեկը։
Տնտեսական նշանակություն: «Տափի Դուզի» տասնյակ հեկտարներ հասնող վարելահողերն իրենց արգավանդությամբ դարեր շարունակ կերակրել են տեղի բնակիչներին։
Մարտահրավերներ: Տարիների ընթացքում հանդամասըբ բախվել է լուրջ ենթակառուցվածքային խնդիրների՝ հատկապես ոռոգման ջրի բացակայության պատճառով, ինչի հետևանքով որոշ հատվածներ ժամանակ առ ժամանակ դժվարությամբ են մշակվել: Այնուամենայնիվ, «Տափի Դուզը» շարունակում է մնալ աքորեցու հողին կպած լինելու, պայքարի և աշխատասիրության խորհրդանիշը։
Աքորին և նրա հարակից հանդամասերը միայն աշխարհագրական կետեր չեն քարտեզի վրա։ Դրանք հայկական լեռնաշխարհի մի կտորն են, որտեղ անցյալն ու ներկան քայլում են ձեռք ձեռքի տված՝ սպասելով նորահայտ ճանապարհորդների, ովքեր կբացահայտեն Լոռվա այս հրաշք վայրի անկրկնելի հմայքը։