Գառնիկ Շախկյան․ Լոռվա շնորհալի զավակը, ով հավերժացրեց հայ ճարտարապետության պատմությունը

· Լոռու Մարզ

Գառնիկ Շախկյան․ Լոռվա շնորհալի զավակը, ով հավերժացրեց հայ ճարտարապետության պատմությունը

Լոռվա աշխարհը հայկական մշակույթին ու գիտությանը տվել է բազմաթիվ անվանի դեմքեր։ Նրանց շարքում իր ուրույն ու անջնջելի հետքն է թողել Գառնիկ Սմբատի Շախկյանը՝ վաստակաշատ ճարտարապետ, պրոֆեսոր, հայրենագետ և Հայաստանի գիտության վաստակավոր գործիչ։ Նա իր ամբողջ կյանքն ու գործունեությունը նվիրեց հայկական ճարտարապետական ժառանգության պահպանմանն ու ուսումնասիրությանը։

Ծննդավայրը և կրթական ուղին

Գառնիկ Շախկյանը ծնվել է 1937 թվականի ապրիլի 22-ին Ալավերդու շրջանի Շնող գյուղում։ Հարազատ բնաշխարհի պատմամշակութային հարստությունն էլ կանխորոշեց նրա ապագա մասնագիտական ուղին։

  • 1961 թ․ — Ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը և ընդունվել ասպիրանտուրա՝ «Ճարտարապետություն» մասնագիտությամբ։

  • 1987 թ․ — Վերապատրաստման դասընթացներ է անցել Մոսկվայի ճարտարապետության ինստիտուտում։

  • 1992 թ․ — Սովորել է ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտում։

Կենսագրության կարևոր փուլերն ու գործունեությունը

Գառնիկ Շախկյանի մասնագիտական վերելքը սկսվել է հենց հարազատ Լոռու մարզից։ Նա զբաղեցրել է պատասխանատու պաշտոններ, ինչպես նաև ծավալել ակտիվ մանկավարժական ու գիտական գործունեություն․

  • 1961-1967 թթ․ — Եղել է Ալավերդի քաղաքի գլխավոր ճարտարապետը։

  • 1967-1978 թթ․ — «Հայկոմուննախագիծ» ինստիտուտի գլխավոր մասնագետ, ճարտարաշինական բաժնի վարիչ։

  • 1978 թվականից — Դասախոսել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ճարտարապետության տեսության, պատմության և հուշարձանների վերականգնման ամբիոնում։

  • 15 գրքի և 250-ից ավելի գիտական հոդվածների հեղինակ է։

Նշանավոր ճարտարապետական նախագծերը

Որպես ճարտարապետ՝ Գառնիկ Շախկյանը նախագծել է բազմաթիվ քաղաքացիական և հասարակական կառույցներ․

  1. Ալավերդու քաղաքապետարանի շենքը (1975 թ․)

  2. Ծաղկաձորի Գրողների ստեղծագործական տունը (1976 թ․) և մանկական ճամբարը (1977 թ․)

  3. Հյուրանոցներ Արմավիր (1974 թ․) և Մարտունի (1980 թ․) քաղաքներում

  4. Նեղուցի մատուռը (2006 թ․)

  5. Հուշակառույցներ Ալավերդի քաղաքում, Շնող և Լճկաձոր գյուղերում, ինչպես նաև բնակելի տներ Հայաստանի տարբեր շրջաններում։

🏆 Պարգևներ, տիտղոսներ և անդամակցություն

  • Սոֆիայի «Բիենալե-91»-ի դափնեկիր

  • Հայաստանի գիտության վաստակավոր գործիչ (2012 թ․)

  • Հայաստանի ճարտարապետների և Հայաստանի գրողների միությունների անդամ

  • Հայաստանի Լեզվի գերագույն խորհրդի և Պետական մրցանակների ճարտարապետության հանձնախմբի անդամ

Գառնիկ Շախկյանի գիտական ուսումնասիրությունները վերաբերում են Լոռու ճարտարապետական դպրոցին, Օձունի եկեղեցուն և 7-9-րդ դարերի հայկական ճարտարապետությանն ու շինարարական գործին։ Նրա թողած հարուստ ժառանգությունը մինչ օրս անգնահատելի աղբյուր է հայ մշակույթի պատմաբանների ու ճարտարապետների համար։