Օձի պորտ. Լոռվա լեգենդար հուշարձանը և բժշկող աղբյուրը
Լոռու մարզի Արդվի գյուղում է գտնվում Հայաստանի ամենախորհրդավոր բնապատմական հուշարձաններից մեկը՝ «Օձի պորտը»: Այն ոչ միայն երկրաբանական յուրահատուկ կազմություն է, այլև սրբատեղի, որի հետ կապված են դարավոր ավանդույթներ:
Տեղադրությունը և կարգավիճակը
Հուշարձանը գտնվում է Արդվի գյուղական համայնքի արևելյան մասում՝ Սուրբ Հովհաննես (Արդվիի) վանքից և Հովնան Օձունեցի կաթողիկոսի մատուռից ընդամենը 120 մետր հյուսիս-արևմուտք: Այն պաշտոնապես ընդգրկվել է բնության պետական հուշարձանների ցանկում 2008 թվականին:
Ավանդազրույցներ
Ժողովրդի մեջ պահպանվել են երկու հիմնական ավանդույթներ, որոնք կապված են մեծն իմաստասեր Հովհան Օձնեցի կաթողիկոսի հետ.
Յոթ աշակերտների լեգենդը. Ըստ ավանդության՝ վիշապը կլանում է Օձնեցու յոթ աշակերտներին: Սուրբը գավազանով հարվածում է վիշապի գլխին՝ ասելով. «Քար դառնաս, աղբյուր բխի քո սրտից՝ հիվանդի համար դեղ դառնաս»:
Պատարագի լեգենդը. Մեկ այլ պատումի համաձայն՝ երբ Օձնեցին պատարագի ժամանակ «Խաղաղություն ամենեցուն» է մաղթում, գյուղի վրա հարձակվող վիշապը քարանում է, և նրա «պորտից» սկսում է բժշկող ջուր հոսել:
Բուժիչ հատկությունները
Աղբյուրից հոսող ջուրը համարվում է բուժիչ: Ժամանակակից հետազոտությունները հաստատել են, որ ջուրն ունի օգտակար հանքային բաղադրություն, ինչը գիտական հիմք է տալիս ժողովրդական հավատալիքներին: